भावी पुस्ताका लागि वातावरण संरक्षण गरौं

नेपाल पछिल्लो समय बदलिँदो जलवायु परिवर्तनले भावी पुस्ताको लागि चुनौति बन्ने संकेत गरिरहेको छ । बढदो तापक्रम र सुख्खाले आउने दिनहरुमा ठुलो संकट खडा हुने संकेत देखाइरहेको छ । जसको मुख्य कारण नै वातारणको संरक्षण नहुनु हो । हामिसंग प्रयाप्त वनजंगल र पानीको स्रोत भए पनि त्यसको संरक्षण र स्वाच्छताको अभावले जलवायु संकट देखापर्न थालेको छ । त्यसैले वातारणको संरक्षण गर्नु नै भावी पुस्ताको गहना हुनसक्छ । 

विश्व वातावरण दिवस प्रत्येक वर्ष जुन ५ तारिखका दिन विश्वभर मनाइन्छ । यस दिवसको मुख्य उद्देश्य वातावरण संरक्षणको महत्त्वबारे जनचेतना फैलाउनु र मानिसहरूलाई वातावरण जोगाउन प्रेरित गर्नु हो । सन् १९७२ मा युनाइटेड लेशनद्वारा आयोजित युनाइटेड लेशन कनफ्रेन्स अन द ह्युमन इनभाइरोमेन्ट पछि यो दिवस मनाउन थालिएको हो । तर दिवसको समयमा मात्रै कार्यक्रम गरेर वातारणको संरक्षण हुन सक्दैन । हामीहरुले व्यवहारमा परिवर्तन गर्दै संधैभरी वातारणको स्वच्छतामा ध्यान दिनु आवश्यक छ ।

वातावरण भनेको हाम्रो वरिपरि रहेको हावा, पानी, माटो, वनस्पति, जनावर तथा प्राकृतिक सम्पदाहरूको समष्टि हो । वातावरण स्वच्छ र स्वस्थ भएमा मात्र मानव जीवन सुखी र सुरक्षित हुन्छ । तर आजकल बढ्दो जनसंख्या, वन विनाश, औद्योगिकीकरण, सवारीसाधनबाट निस्कने धुवाँ तथा फोहोरमैला व्यवस्थापनको कमीका कारण वातावरण प्रदूषित हुँदै गएको छ ।

वातावरण प्रदूषणले मानव स्वास्थ्य, कृषि, वन्यजन्तु तथा प्राकृतिक सन्तुलनमा नकारात्मक असर पार्छ । स्वच्छ वातावरणका लागि रुख रोप्ने, प्लास्टिकको प्रयोग कम गर्ने, फोहोरलाई उचित व्यवस्थापन गर्ने तथा प्राकृतिक स्रोतहरूको संरक्षण गर्ने बानी विकास गर्नुपर्छ ।

विश्व वातावरण दिवसले हामीलाई वातावरण संरक्षणप्रति जिम्मेवार बन्न प्रेरणा दिन्छ । वातावरण जोगाउनु सरकार मात्र होइन, प्रत्येक नागरिकको कर्तव्य हो। हामी सबैले सानो–सानो प्रयास गरेमा हरियो, स्वच्छ र सुन्दर पृथ्वी निर्माण गर्न सकिन्छ ।

निष्कर्षमा, विश्व वातावरण दिवसले प्रकृतिप्रतिको हाम्रो दायित्व सम्झाउँछ। त्यसैले वातावरण संरक्षण गरौँ, रुख रोपौँ र भावी पुस्ताका लागि स्वच्छ वातावरण छोडौँ । (अरमान शेख, कक्षा ८ को विद्यार्थी, नेपालगञ्ज बाँके)